Çocuklar için Felsefe (P4C)

2018 yılında başlattığımız Çocuklar İçin Felsefe (P4C) derslerimiz, okul öncesi, ilkokul 1, 2 ve 3. sınıflarımızda haftada 1 ders saati, 2, 3, ve 4. sınıflarımızda haftada 2 ders saati kulüp dersleri olarak devam etmektedir.

Çocuklar İçin Felsefe Nedir?

Çocuklara, felsefe yapmayı öğreten ‘Çocuklar için Felsefe’(P4C), çocukların duygusal, iletişimsel ve bilişsel becerilerinin gelişmesine katkı sağlayan bir öğretim metodudur.

Soruşturma yapılırken sorulan felsefi sorular incelemeye, soru sormaya ve sorgulamaya açıktır. Tartışılabilir ve birden fazla geçerli bakış açısı vardır. Bu sorulara örnek bazı felsefi sorular şu şekildedir:

 

  • Yalan söylemek sence uygun mu?
  • Herkese saygı göstermeli miyiz?
  • İyi insanlar kötü şeyler yapabilir mi?
  • Hepimizin aynı hakları var mı?
  • Adalet nedir?
  • Adil olabilir miyiz?
  • Özgürlük nedir?
  • Her zaman özgür olabilir miyiz?

Columbia Üniversitesi’nde felsefe profesörü olan Matthew Lipman, Amerika’da zayıf bulduğu tartışma kültürünü geliştirmek istemiş ancak bunun toplumda felsefi sorgulama pratiğinin kazanılmasıyla mümkün olabileceğini düşünmüş ve bu konuda sayısız çalışma başlatmıştır. Düşünme için Çocuk Eğitimi Felsefesi programını yaymak için, Lipman ve Sharp 1974′ te Çocuklar için Felsefe Geliştirme Enstitüsünü (IAPC) kurmuştur. 1985 yılında Çocuklar İçin Felsefe hareketi Danimarka’da 20 ülkenin üyeliğiyle The International Council of Philosophical Inquiry with Children ( ICPIC ) büyür ve çocuklar için felsefeyi geliştirmek amacıyla uluslararası alanda çalışan müfredat geliştirmeye ve yayınlamaya devam etmektedir. Lipman’ a göre; felsefe yapmaya erken yaşlarda başlamanın çocukların zihinsel ve duygusal açıdan gelişmelerindeki önemi büyüktür. Eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerinin küçük yaşta kazanılabileceği inancıyla Lipman’ın geliştirdiği bu pedagoji şu anda dünyanın birçok ülkesinde okul öncesi eğitimden ortaöğretime kadar uzanan bir ders olarak uygulanmaktadır.

“P4C gibi bir düşünme becerileri programının amacı, çocukları filozoflara veya karar alıcılara dönüştürmek değil, onların daha düşünceli, daha yansıtıcı ve daha akılcı bireyler olmalarına yardımcı olmaktır.” Matthew Lipman

Neden Çocuklar İçin Felsefe?

Eleştirel düşünme becerileri gelişir. Öğrenciler, artan sorgulama ve tartışma yoluyla farklı bakış açılarını ifade ederler.

  • Yaratıcı düşünme becerileri gelişir. Kendi fikirlerini ortaya koyar ve onları tartışma yoluyla geliştirirler.
  • Odaklanma becerileri gelişir. Çocukların konsantre olabileceği süreyi arttırır.
  • Dinleme becerileri gelişir.
  • Mental sağlığı ve refahı arttırır. Güven, öz saygı, derin düşünce duyguları gelişir.
  • İletişim becerileri gelişir. Düşüncelerini açık bir şekilde ifade ederler.
  • Bilişsel becerileri artırır.
  • Sosyal becerileri geliştirir. Sırayla davranmak, saygılı bir biçimde aynı fikirde olmadığını belirterek, hoşgörülü olmayı benimser.

Sorulan felsefi sorular incelemeye, soru sormaya ve sorgulamaya açıktır. Tartışılabilir, merkezi ve ortaktır yani, birden fazla geçerli bakış açısı vardır. Bu sorulara örnek bazı felsefi sorular şu şekildedir:

 

  • Yalan söylemek sence uygun mu?
  • Neden böyle düşünüyorsun?
  • Herkese saygı göstermeli miyiz?
  • İyi insanlar kötü şeyler yapabilir mi?
  • Hepimizin aynı hakları var mı?
  • Adalet nedir?
  • Adil olabilir miyiz?

 

Çocuklar İçin Felsefe Kulübü

Haftada iki ders saati gerçekleşen kulübümüzde çocuklar bir uyaran (hikaye, fotoğraf, video, nesne, vb.) etrafında bir araya toplanarak, bu şey karşısında sorulara ve felsefe yapmaya yönlendirilmektedir.

Çocuklar İçin Felsefe öncelikle, çocukların düşünme becerilerinin
gelişmesine katkı sunarken, akıl yürütme, kavram
oluşturma, bağıntı kurma, varsayımsal düşünme, soyutlama ve iletişim becerilerini geliştirmektedir. Başkalarını dinleme ve kendilerini ifade etmelerine yardımcı olmaktadır ve aynı zamanda çocukların duygu gelişimlerine etki eden kulübümüzde, çocuklar fikirlerini kişiselleştirmemeyi, cesurca fikirlerini ifade etmeyi öğrenmektedir. Ders içerisindeki etkinliklerle konuşulan kavramlar pekiştirilmektedir.

Anaokulunda Felsefe

Dünya’da yaygın olarak kullanılan çocuklarla felsefe 5-6 yaş grubumuzdan itibaren yenilikçi eğitim sistemimizde yer almaktadır. Çocuklarla felsefe soruların en çok sorulduğu ve sorgulandığı bu dönemde farkındalıklarının artması, fikirlerini gerekçelendirebilmeleri açısından oldukça önemlidir.

Çocuklarla felsefe, eğitim hayatıyla başlayıp sonrasında tüm yaşamımızı kapsayacak eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, akıl yürütme, merak etme, dinleme, ifade etme becerilerini geliştirir. Derslerde çocuklar hikaye kitabı, video ya da görsel ile sorgulamaya başlarlar. Fikirlerini özgürce açıklamayı, farklı görüşleri dinlemeyi, karşı görüş oluşturmayı, bir fikri geliştirmeyi öğrenirler.